სამკვიდრო სამართალი ხშირად საკმაოდ რთული და ემოციური თემაა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე ეხება ვადებს. კანონმდებლობის მიხედვით მემკვიდრეობის მიღება არ არის უვადო პროცესი – არსებობს კონკრეტული დროის ჩარჩოები, რომელთა დარღვევამაც შესაძლოა სამკვიდროს დაკარგვა გამოიწვიოს.
მემკვიდრეობის მიღების ვადები და ხანდაზმულობა
მემკვიდრეობის მიღება ნიშნავს მემკვიდრის მიერ ნების გამოვლენას, რომ მას სურს დაეუფლოს გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონებასა და უფლება-მოვალეობებს.
1. ძირითადი ვადა: 6 თვე
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, სამკვიდრო უნდა იქნეს მიღებული 6 თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან (მამკვიდრებლის გარდაცვალების დღიდან).
ამ პერიოდში მემკვიდრეს აქვს ორი გზა:
- იურიდიული გზა: სანოტარო ბიუროში განცხადების შეტანა სამკვიდროს მიღების შესახებ.
- ფაქტობრივი გზა: სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლება ან მართვა (მაგალითად, სახლში ცხოვრება, კომუნალური გადასახადების გადახდა, ნივთების მოვლა).
2. რა ხდება ვადის გამოტოვების შემთხვევაში?
თუ 6-თვიანი ვადა გავიდა და მემკვიდრემ არც ნოტარიუსს მიმართა და არც ფაქტობრივად დაეუფლა ქონებას, ის ითვლება სამკვიდროზე უარის თქმულად. თუმცა, არსებობს გამონაკლისები:
- სასამართლო გზა: თუ ვადა საპატიო მიზეზით (ავადმყოფობა, ქვეყნიდან გასვლა და ა.შ.) იქნა გამოტოვებული, სასამართლოს შეუძლია ეს ვადა გააგრძელოს.
- სხვა მემკვიდრეების თანხმობა: ვადაგადაცილებულ მემკვიდრეს შეუძლია მიიღოს სამკვიდრო სასამართლოს გარეშეც, თუ ამაზე თანხმობას განაცხადებს ყველა სხვა მემკვიდრე, რომლებმაც ვადაში მიიღეს სამკვიდრო.
3. სამკვიდრო მოწმობის გაცემის ვადა
მიუხედავად იმისა, რომ სამკვიდროს მისაღებად მხოლოდ 6 თვე გაქვთ, თავად სამკვიდრო მოწმობის (დოკუმენტი, რომლითაც საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ დარეგისტრირდებით) აღება ნებისმიერ დროსაა შესაძლებელი 6 თვის გასვლის შემდეგ. კანონი არ ზღუდავს მოწმობის აღების მაქსიმალურ ვადას, თუკი მემკვიდრეობა დროულად (პირველ 6 თვეში) იქნა მიღებული.
მნიშვნელოვანი შენიშვნა: თუ მემკვიდრე სამკვიდროს გახსნის მომენტში მამკვიდრებელთან ერთად ცხოვრობდა, ივარაუდება, რომ მან სამკვიდრო მიიღო, სანამ საწინააღმდეგო არ დამტკიცდება.
თუ თვლით, რომ გაქვთ მემკვიდრეობის უფლება, ნუ დაელოდებით 6-თვიანი ვადის ამოწურვას. ყველაზე უსაფრთხო გზაა სამკვიდროს გახსნიდან პირველივე თვეებში ნოტარიუსთან ვიზიტი და განცხადების დაწერა.
თუ გსურთ დაგეხმაროთ კონკრეტული სარჩელის ან ნოტარიუსისთვის წარსადგენი განცხადების მომზადებაში დაგვიკავშირდით მითითებულ ნომერზე: 591450845