მემკვიდრეობის მიღება მხოლოდ ქონების გადაფორმებას არ ნიშნავს. გარდაცვლილი პირის ქონების, მათ შორის უძრავი ქონების, საბანკო აქტივების ან სხვა უფლებების მიღებისას მნიშვნელოვანია სწორად განისაზღვროს მემკვიდრეთა წრე, დაცული იყოს კანონით დადგენილი ვადები და სათანადოდ გაფორმდეს მემკვიდრეობის უფლება.
ვინ შეიძლება იყოს მემკვიდრე?
საქართველოში მემკვიდრეობა შეიძლება განხორციელდეს კანონით ან ანდერძით.
კანონით მემკვიდრეობის შემთხვევაში მნიშვნელოვანია მემკვიდრეთა რიგითობის განსაზღვრა. პირველ რიგში მემკვიდრეებად, შესაბამისი პირობების არსებობისას, განიხილებიან გარდაცვლილის შვილები, მეუღლე და მშობლები.
მემკვიდრეთა რიგითობისა და ქონების განაწილების შესახებ უფრო დეტალურად იხილეთ სტატია „მემკვიდრეობა კანონით — ვინ და რა პრინციპით იღებს ქონებას“.
თუ არსებობს მოქმედი ანდერძი, მემკვიდრეობის საკითხი, პირველ რიგში, მისი შინაარსის გათვალისწინებით უნდა შეფასდეს.
როგორ მიიღება მემკვიდრეობა?
მემკვიდრეობის მიღებისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ექვსთვიანი ვადა. მემკვიდრემ, როგორც წესი, სამკვიდრო უნდა მიიღოს სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის განმავლობაში.
მემკვიდრეობის მიღება შეიძლება დაკავშირებული იყოს როგორც სანოტარო ორგანოში შესაბამისი განცხადების წარდგენასთან, ისე კანონით გათვალისწინებულ ფაქტობრივ მოქმედებებთან.
პრაქტიკაში სასურველია დროულად:
- დადგინდეს ყველა შესაძლო მემკვიდრე;
- გაირკვეს, არსებობს თუ არა ანდერძი;
- გამოვლინდეს სამკვიდრო ქონება და ვალდებულებები;
- დროულად მიმართოთ ნოტარიუსს;
- საჭიროების შემთხვევაში, შემოწმდეს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ქონება.
თუ ექვსთვიანი ვადა უკვე გასულია, მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ გარკვეულ შემთხვევებში მისი აღდგენა შესაძლებელია. ამ საკითხზე დეტალურად იხილეთ „მემკვიდრეობის ხანდაზმულობა — ვადები და პროცედურები“.
სამკვიდრო მოწმობა და ქონების რეგისტრაცია
მემკვიდრეობის მიღების შემდეგ მნიშვნელოვანია სამკვიდრო მოწმობის მიღება. მისი საფუძველზე შესაძლებელია შესაბამისი ქონებრივი უფლებების შემდგომი რეგისტრაცია.
განსაკუთრებული ყურადღება საჭიროა მაშინ, როდესაც სამკვიდროში შედის ბინა, მიწის ნაკვეთი, კომერციული ფართი ან სხვა უძრავი ქონება, რომლის სამართლებრივი მდგომარეობა შესაძლოა დამატებით შემოწმებას საჭიროებდეს.
ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია საჯარო რეესტრში არსებული მონაცემებისა და საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტების შემოწმება.
ასევე მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ, რომ მემკვიდრეობა შეიძლება მოიცავდეს არა მხოლოდ აქტივებს, არამედ მამკვიდრებლის გარკვეულ ვალდებულებებსაც.
როდის არის საჭირო იურისტის დახმარება?
მემკვიდრეობის საქმეებში ერთი შეხედვით მარტივმა პროცედურულმა საკითხმა შეიძლება მოგვიანებით გამოიწვიოს დავა მემკვიდრეებს შორის ან პრობლემები ქონების რეგისტრაციისას.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იურიდიული კონსულტაცია, როდესაც:
- მემკვიდრეთა შორის არსებობს დავა;
- მემკვიდრეობის მიღების ექვსთვიანი ვადა დარღვეულია;
- არსებობს ანდერძი და მისი ნამდვილობა ან შინაარსი სადავოა;
- სამკვიდროში შედის დაურეგისტრირებელი ან პრობლემური უძრავი ქონება;
- საჭიროა მემკვიდრეობის წილის განსაზღვრა ან სასამართლოში დაცვა.
თუ გაქვთ მემკვიდრეობის მიღების, სამკვიდრო მოწმობის, მემკვიდრეთა შორის დავის, ანდერძის ან მემკვიდრეობის ვადის აღდგენის საკითხი, მნიშვნელოვანია სამართლებრივი მდგომარეობა წინასწარ შეფასდეს.
მემკვიდრეობის საკითხზე პროფესიული იურიდიული კონსულტაცია დაგეხმარებათ სწორად განსაზღვროთ თქვენი უფლებები, თავიდან აიცილოთ პროცედურული შეცდომები და საჭიროების შემთხვევაში დაიცვათ თქვენი ინტერესები სასამართლოში.