როდესაც მშობლები ცალ-ცალკე ცხოვრებაზე წყვეტენ, დღის წესრიგში დგება საკითხი: სად და ვისთან უნდა გაიზარდოს შვილი? თუ მშობლები ამაზე ვერ თანხმდებიან, დავას წყვეტს სასამართლო.
1. შეთანხმება მშობლებს შორის
კანონი მშობლებს აძლევს შანსს, თავად გადაწყვიტონ ბავშვის ბედი. მათ შეუძლიათ გააფორმონ წერილობითი შეთანხმება, სადაც გაიწერება:
- ბავშვის საცხოვრებელი ადგილი;
- მეორე მშობელთან ურთიერთობის გრაფიკი (ნახვის საათები);
- ალიმენტის ოდენობა.
2. რას ითვალისწინებს სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას?
თუ საქმე სასამართლომდე მივიდა, მოსამართლე ეყრდნობა რამდენიმე ფაქტორს:
- ბავშვის მიჯაჭვულობა: ვისთან აქვს ბავშვს უფრო მყარი ემოციური კავშირი?
- მშობლების პიროვნული თვისებები: მათი ზნეობრივი სახე, ცხოვრების წესი და შვილზე ზრუნვის უნარი.
- ბავშვის ასაკი და სქესი: მცირეწლოვანი ბავშვების შემთხვევაში, ხშირად (თუმცა არა ყოველთვის) უპირატესობა დედას ენიჭება, მათი ბიოლოგიური და ემოციური საჭიროებებიდან გამომდინარე.
- სამუშაო გრაფიკი: რამდენად შეუძლია მშობელს ბავშვისთვის დროის დათმობა.
- საყოფაცხოვრებო პირობები: არა მხოლოდ ფინანსური მდგომარეობა, არამედ სტაბილური და უსაფრთხო გარემო.
3. ბავშვის აზრის მოსმენა
საქართველოს კანონმდებლობით, თუ ბავშვი არის შესაბამისი ასაკის (როგორც წესი, 10 წლის და ზევით), სასამართლო ვალდებულია მოუსმინოს მას. ბავშვს აქვს უფლება გამოთქვას საკუთარი მოსაზრება იმის შესახებ, თუ ვისთან ურჩევნია ცხოვრება. მოსამართლე ამ აზრს ითვალისწინებს, თუმცა ის არ არის გადამწყვეტი, თუ ბავშვის არჩევანი მისსავე ინტერესებს ეწინააღმდეგება.
4. სოციალური მომსახურების სააგენტოს როლი
ასეთ დავებში სასამართლო პროცესში ყოველთვის ერთვება მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს წარმომადგენელი (სოციალური მუშაკი). ის:
- სტუმრობს ორივე მშობლის საცხოვრებელ ადგილს.
- სწავლობს გარემოს.
- ესაუბრება მშობლებსა და ბავშვს.
- სასამართლოს წარუდგენს დასკვნას, თუ რომელი გარემოა ბავშვისთვის უკეთესი.
5. ორივე მშობლის თანაბარი უფლებები
მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ ბავშვის ერთ მშობელთან დარჩენა არ ნიშნავს მეორე მშობლის უფლებების გაუქმებას. ორივე მშობელს რჩება თანაბარი მშობლისეული უფლება-მოვალეობები, რაც გულისხმობს მონაწილეობას ბავშვის განათლების, ჯანმრთელობისა და განვითარების საკითხებში.
იურისტის რჩევა: განქორწინებისას ეცადეთ, ბავშვი დაიცვათ კონფლიქტისგან. სასამართლო დავა ყოველთვის სტრესულია, ამიტომ მედიაცია და მორიგება საუკეთესო გამოსავალია ბავშვის ფსიქიკური ჯანმრთელობისთვის.
დაგჭირდებათ იურიდიული კონსულტაცია? ჩვენი გუნდი დაგეხმარებათ საოჯახო დავების მოგვარებაში, მედიაციასა და სასამართლოში ბავშვის ინტერესების დაცვაში.
