ვისთან რჩება ბავშვი განქორწინებისას

მშობლებს შორის ბავშვის საცხოვრებელი ადგილისა და ურთიერთობის განსაზღვრა

1. მშობლების შეთანხმება

საქართველოს კანონმდებლობა მშობლებს ანიჭებს უფლებას, თავად მოაგვარონ შვილთან დაკავშირებული საკითხები. მათ შეუძლიათ გააფორმონ წერილობითი შეთანხმება, რომელშიც დეტალურად განისაზღვრება:

• ვისთან იცხოვრებს ბავშვი მუდმივად;
• მეორე მშობელთან ურთიერთობის კონკრეტული გრაფიკი (დღეები, საათები, შაბათ-კვირა, არდადეგები);
• ალიმენტის ოდენობა და გადახდის წესი.

ასეთი შეთანხმება ეფუძნება ბავშვის საუკეთესო ინტერესს და ამცირებს კონფლიქტის რისკს მომავალში.

2. როდესაც შეთანხმება ვერ მიიღწევა (სასამართლო დავა)

თუ მშობლებს შორის შეთანხმება ვერ შედგა, გადაწყვეტილებას იღებს სასამართლო. პროცესში სავალდებულოდ ერთვება მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო (სოციალური მუშაკი), რომელიც სწავლობს ორივე მშობლის საცხოვრებელ პირობებს, გარემოსა და ბავშვის ყოველდღიურ ყოფას.

სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას აფასებს შემდეგ გარემოებებს:

• ბავშვის ემოციური მიჯაჭვულობა – რომელ მშობელთან აქვს უფრო ძლიერი და სტაბილური კავშირი;
• მშობლების პიროვნული თვისებები – ცხოვრების წესი, მორალური სახე, პასუხისმგებლობა და ჩართულობა ბავშვის აღზრდაში;
• ბავშვის ასაკი და საჭიროებები – განსაკუთრებით მცირეწლოვანი ბავშვის ფიზიკური და ემოციური მოთხოვნები;
• საცხოვრებელი პირობები – გარემოს უსაფრთხოება და ხელსაყრელობა ბავშვის განვითარებისთვის.
  (მნიშვნელოვანია, რომ მხოლოდ ფინანსური უპირატესობა ავტომატურად არ განსაზღვრავს ბავშვის საცხოვრებელ ადგილს).

3. ბავშვის აზრის გათვალისწინება

თუ ბავშვი მიღწეულია იმ ასაკს, როდესაც შეუძლია დამოუკიდებელი აზრის ჩამოყალიბება (პრაქტიკაში – დაახლოებით 10 წლიდან), სასამართლო ვალდებულია მოუსმინოს მას და გაითვალისწინოს მისი სურვილი.
თუმცა, თუ ბავშვის პოზიცია ეწინააღმდეგება მის უსაფრთხოებას ან ინტერესებს, სასამართლო შეიძლება სხვაგვარ გადაწყვეტილებამდე მივიდეს.

4. მითი „დედის პრიორიტეტის“ შესახებ

საქართველოში გავრცელებულია მცდარი შეხედულება, თითქოს ბავშვი ყოველთვის დედასთან უნდა დარჩეს. კანონით დედაც და მამაც თანასწორი უფლებებით სარგებლობენ.

თუ მამა დაამტკიცებს, რომ:

• ბავშვის აღზრდისთვის უფრო სტაბილური და უსაფრთხო გარემო აქვს;
• დედასთან ყოფნა ბავშვისთვის არახელსაყრელია (მაგალითად: ჯანმრთელობის პრობლემები, მავნე ჩვევები, უყურადღებობა, არასათანადო ზრუნვა)

სასამართლო სრულად კანონიერად შეიძლება გადაწყვეტილდეს, რომ ბავშვი მამასთან იცხოვროს.